.png)
Làm giàu từ nông nghiệp: Hành trình của chàng 8X du học Mỹ trở thành “ông chủ” giống cấy mô
Từ trung tâm quận 10 (TP.HCM), chiếc xe lăn bánh gần 2 giờ đồng hồ để đưa chúng tôi về ấp Rừng Sến, xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa (Long An). Nơi đây là Nhà máy sản xuất cây giống công nghệ sinh học – điểm tựa cho khát vọng làm nông nghiệp công nghệ cao của Công ty Hoa Việt. Đồng hành cùng chúng tôi là Hiếu và thạc sĩ Tô Thị Nhã Trầm, hai người trẻ đang được xem là thế hệ tiên phong trong lĩnh vực giống cây trồng nuôi cấy mô.
Tuy đường xa và nhiều đoạn ùn tắc, nhưng câu chuyện khởi nghiệp đầy quyết tâm và khác thường của họ khiến quãng đường trở nên ngắn lại.
Từ Mỹ trở về, rẽ hướng sang nông nghiệp công nghệ cao
Hiếu – chàng trai tốt nghiệp thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Đại học Wisconsin (Mỹ), từng nghĩ mình sẽ làm việc trong lĩnh vực tài chính hoặc doanh nghiệp lớn. Nhưng cơ duyên lại đưa anh đến với mô hình sản xuất giống cây trồng bằng công nghệ nuôi cấy mô – một ngành đầy tiềm năng nhưng vẫn còn rất mới mẻ với người trẻ.
Trong những lần trò chuyện với bạn bè, Hiếu nghe nhắc nhiều về cây giống nuôi cấy mô: sạch bệnh, đồng đều, dễ nhân rộng. Tò mò, anh tìm hiểu sâu hơn và dần bị cuốn hút.
Sau đó, Hiếu gặp Trầm – nữ thạc sĩ đã hơn 10 năm nghiên cứu về nhân giống vô tính, từng đạt hàng loạt giải thưởng khoa học có giá trị.
Từ nền tảng kiến thức của Trầm, cộng với tư duy quản trị của Hiếu, cả hai quyết định hợp tác và theo đuổi con đường mà không ai ngờ sẽ gắn bó dài lâu: Sản xuất giống cây trồng công nghệ cao bằng phương pháp nuôi cấy mô.
Ở giai đoạn này, Hiếu dành nhiều thời gian để học về thị trường, quy trình, tiêu chuẩn giống. Những tài liệu nền tảng về công nghệ mô thực vật – vốn còn hạn chế – được anh tìm đọc thêm trên các trang chuyên ngành, trong đó có những nguồn cập nhật kiến thức về cây giống và nông nghiệp công nghệ cao như:
Cô thạc sĩ đam mê giống cây và “duyên nghề” đặc biệt
Trầm sinh ra trong một gia đình nông dân ở Bình Thuận. Tình yêu với cây giống đã theo cô từ nhỏ. Khi theo học Đại học Nông lâm TP.HCM rồi trở thành giảng viên, cô có thêm cơ hội nghiên cứu sâu hơn về thực vật.
Cũng chính niềm đam mê đó đã giúp Trầm thực hiện thành công những đề tài mà nhiều người từng cho là “bất khả thi”, trong đó có nghiên cứu về cây tiêu đột biến tại Lâm Đồng. Sự kiên trì, sáng tạo và khả năng nghiên cứu của Trầm đã mang về các giải thưởng lớn như:
– Giải thưởng VIFOTEX 2007
– Quả Cầu Vàng 2011
– Eureka toàn quốc 2007
– Giải thưởng Lương Định Của 2013
Với nền tảng vững chắc đó, Trầm trở thành nhân tố quan trọng giúp Hoa Việt định hình hướng đi riêng trong lĩnh vực giống cấy mô.
Nhà máy khiêm tốn bên ngoài nhưng hoạt động quy mô lớn bên trong
Khi bước vào bên trong, một thế giới hoàn toàn khác mở ra:
– phòng lab hơn 1.000m²,
– khu vườn ươm giống 20.000m²,
– khu vườn thuần hóa 4.000m²,
– lúc cao điểm lên đến 60 kỹ thuật viên và công nhân.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Tất cả hoạt động dưới sự điều phối của Hiếu và Trầm – những người trực tiếp giám sát từ khâu tách mô, nhân chồi, cấy chuyển, đến nuôi cây trong nhà kính và xuất giống ra thị trường.
Khởi nghiệp đầy thử thách: Làm tất cả nhưng không có “mũi nhọn”
Thời gian đầu, Hoa Việt nhận nhân giống theo yêu cầu. Khách đặt giống gì thì lab lại bắt tay làm giống đó.
Nhưng cách làm này khiến công ty bị động, không định vị được thương hiệu và khó mở rộng sản xuất.
Sau nhiều cuộc họp chiến lược, công ty quyết định chọn 3 dòng sản phẩm chủ lực:
1. Chuối cấy mô
Thị trường chuối đang phát triển mạnh. Nhiều nước nhập khẩu chuối Việt Nam, nhưng giống trong nước không đồng đều hoặc phải nhập khẩu với chi phí cao.
Những giống chuối công nghệ cao như chuối cau, chuối tiêu, chuối Laba, chuối đỏ… khi được nhân bằng mô đều tạo ra độ sạch bệnh và đồng nhất vượt trội.
Nhiều hộ trồng chuối hiện đang tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật trồng chuối cấy mô, trong đó các tài liệu tham khảo uy tín như:
👉 https://vigen.vn/dung-cu-nhan-giong-chuoi/ được sử dụng rộng rãi nhờ tính cập nhật và dễ hiểu.
2. Tiêu sạch bệnh
Tiêu là “vàng đen” nhưng rủi ro vì dịch bệnh luôn đeo bám.
Trầm và đội ngũ đã nghiên cứu thành công giống tiêu Sri Lanka và tiêu Vĩnh Linh sạch bệnh, cung cấp cho cả nông hộ lẫn dự án lớn.
Mục tiêu của Hoa Việt là khôi phục nền nông nghiệp hồ tiêu theo hướng bền vững, giảm chi phí, tăng năng suất.
3. Đinh lăng nuôi cấy mô
Nhu cầu cao, giá trị dược liệu tốt, và phù hợp sản xuất quy mô công nghiệp.
Quy trình sản xuất – nơi thể hiện “sức mạnh công nghệ”
Để tạo ra giống chuối cấy mô đạt chuẩn, quy trình được thực hiện nghiêm ngặt:
Giai đoạn 1: Tuyển chọn cây mẹ
– sạch bệnh
– sinh trưởng mạnh
– ổn định di truyền
Giai đoạn 2: Nhân chồi trong phòng sạch
– Dùng môi trường dinh dưỡng chuyên dụng
– Điều kiện ánh sáng – nhiệt độ – độ ẩm được kiểm soát hoàn toàn
– Nhân nhanh từ vài chồi lên hàng nghìn chồi khỏe
Giai đoạn 3: Thuần dưỡng nhà lưới
– 7–10 ngày đầu rất quan trọng
– Nhiệt độ: 25–30°C
– Độ thoáng khí cao
– Tưới phun sương để rễ thích nghi dần
– Theo dõi độ cứng cây, phát triển lá và phục hồi rễ
Giai đoạn 4: Xuất vườn
Tỷ lệ sống luôn đạt trên 95%, giúp người trồng yên tâm xuống giống.
“Mang cây sạch bệnh đi khắp mọi miền đất nước”
Đến nay, hàng trăm nghìn cây giống của Hoa Việt đã được phân phối khắp cả nước:
– Tây Nguyên
– Đông Nam Bộ
– Đồng bằng sông Cửu Long
– Nam Trung Bộ
– Miền Bắc
Nhiều vùng trồng lớn đã chuyển từ giống truyền thống sang giống cấy mô nhờ độ đồng đều, khỏe mạnh và năng suất vượt trội.
Trầm khẳng định:
“Nếu cây giống sạch bệnh, nguồn gốc rõ ràng, người trồng sẽ có nền tảng tốt để làm nông nghiệp bền vững.”
Kết luận
Câu chuyện của Hiếu và Trầm là minh chứng rõ ràng rằng nông nghiệp công nghệ cao không chỉ dành cho những phòng lab lạnh lẽo, mà còn có thể trở thành con đường làm giàu đầy triển vọng cho người trẻ.
Từ đam mê, tri thức đến chiến lược sản phẩm, họ đã biến mô hình nuôi cấy mô – vốn rất mới mẻ – thành ngành kinh doanh ổn định, tạo giá trị cho người trồng và đóng góp cho nông nghiệp Việt Nam.
VĨNH LONG ĐẨY MẠNH ỨNG DỤNG KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
Những năm gần đây, tỉnh Vĩnh Long đã và đang chú trọng đẩy nhanh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại vào sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, năng lượng sạch, qua đó tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững. Việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và yêu cầu hội nhập thị trường.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long, hiện địa phương đang quản lý và triển khai tổng cộng 373 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, bao gồm 17 nhiệm vụ cấp quốc gia, 270 nhiệm vụ cấp tỉnh và 86 nhiệm vụ cấp cơ sở. Từ các đề tài, dự án này, tỉnh đã tạo ra 15 giống mới, xây dựng 299 mô hình ứng dụng khoa học – công nghệ trong sản xuất và chuyển giao nhiều tiến bộ kỹ thuật cho người dân, giúp nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của các sản phẩm nông sản chủ lực.
Đẩy mạnh công nghệ sinh học trong chọn tạo và nhân giống
Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc triển khai chọn lọc, lưu giữ và bảo tồn nguồn gen các giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương. Công nghệ sinh học được nghiên cứu, ứng dụng mạnh mẽ trong công tác tuyển chọn, phục tráng, lai tạo và nhân nhanh giống cây trồng.
Nhiều mô hình tiêu biểu đã mang lại hiệu quả rõ rệt như: nuôi cấy phôi dừa sáp; phục tráng giống đậu vồ đạt tỷ lệ nảy mầm lên đến 95%, năng suất khoảng 6 tấn/ha. Những kết quả này không chỉ giúp bảo tồn giống bản địa mà còn mở ra hướng phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, bền vững.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp và đơn vị ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực giống cây ăn trái cũng ngày càng phát triển, tiêu biểu là các mô hình cung ứng cây giống chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ như tại https://vigen.vn/, góp phần nâng cao chất lượng giống và hiệu quả sản xuất cho nhà vườn.
Vai trò của các cơ sở nghiên cứu, trường đại học
Trường Đại học Trà Vinh là một trong những đơn vị tiêu biểu trong nghiên cứu và chuyển giao khoa học – công nghệ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Nhà trường đã làm chủ công nghệ sản xuất nấm Đông trùng hạ thảo và đưa vào sản xuất thương mại ở cả dạng tươi và sấy khô, mang lại giá trị kinh tế cao.
Đặc biệt, nhiều năm qua, trường đã tập trung nghiên cứu, tuyển chọn các giống dừa cho năng suất và chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Hòa – Hiệu trưởng Trường Đại học Trà Vinh cho biết, nhà trường đã nhân giống thành công dừa sáp bằng kỹ thuật nuôi cấy phôi, với khả năng cung ứng hơn 5.000 cây giống mỗi năm. Giống dừa sáp cấy phôi có tỷ lệ cho trái sáp đạt trên 85%, vượt trội so với dừa sáp tự nhiên chỉ đạt khoảng 25–30%.
Ngoài ra, trường còn phối hợp với Phòng Thí nghiệm trọng điểm quốc gia về nuôi cấy mô tế bào thực vật (Viện Di truyền Nông nghiệp) thực hiện đề tài nghiên cứu nhân giống dừa bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào. Kết quả cho thấy, sau 4 năm trồng khảo nghiệm, cây dừa sáp nuôi cấy mô sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện đất đai, khí hậu tại Vĩnh Long và cho trái sáp có cơm dày, chất lượng cao.
Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp
Không chỉ trong lĩnh vực cây trồng lâu năm, khoa học – công nghệ còn được ứng dụng hiệu quả trong sản xuất lúa. Hiện nay, khoảng 80% diện tích lúa của tỉnh sử dụng giống cấp xác nhận và giống chất lượng cao. Nông dân từng bước thay đổi tập quán canh tác, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Theo ông Trương Hòa Thuận – Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Hảo (xã Hưng Mỹ), việc áp dụng mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp như sạ thưa, tưới ngập khô xen kẽ, cơ giới hóa đồng bộ đã giúp giảm lượng giống từ 60–70kg/ha, tiết kiệm nước tưới, giảm chi phí sản xuất từ 10–15% và tăng lợi nhuận cho nông dân từ 6–9 triệu đồng/ha/vụ.
Bảo tồn và phát triển cây ăn trái đặc sản
Vĩnh Long có nhiều lợi thế về cây ăn trái, trong đó quýt đường Bình Phú là một giống đặc sản nổi tiếng. Tuy nhiên, thời gian qua diện tích quýt đường có xu hướng giảm do cây già cỗi và sâu bệnh. Trước thực trạng này, tỉnh đã tiến hành tuyển chọn các cá thể quýt đường sạch bệnh vàng lá greening để lưu giữ, nhân giống và đưa vào sản xuất đại trà.
Từ đó, Hợp tác xã quýt đường Thuận Phú đã xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích lên 200ha, canh tác theo hướng hữu cơ, sử dụng phân bón sinh học, hướng đến phát triển bền vững và nâng cao giá trị sản phẩm.
Song song với quýt đường, các giống cây ăn trái có giá trị kinh tế cao như bưởi da xanh ghép cũng đang được chú trọng phát triển, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước, tiêu biểu như các sản phẩm tại https://vigen.vn/san-pham/mang-cau-ghep/.
Phát triển đồng bộ chăn nuôi và thủy sản
Trong lĩnh vực chăn nuôi, tỉnh đã cải tạo và nâng cao tầm vóc đàn bò, với hơn 95% là các giống bò Sind, Zebu lai từ nền giống bò vàng địa phương. Về thủy sản, tỉnh triển khai nuôi thử nghiệm các đối tượng mới như hàu Thái Bình Dương, cá chim vây vàng, cá tra chịu mặn nhằm đánh giá khả năng thích nghi và xây dựng mô hình nuôi thương phẩm hiệu quả.
Định hướng phát triển trong thời gian tới
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện, sau hợp nhất, tỉnh có nhiều lợi thế nổi trội về dừa, thủy sản, bưởi và các loại cây ăn trái đặc sản. Khoa học – công nghệ, kinh tế số, chuyển đổi xanh được xác định là động lực then chốt cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Thời gian tới, Vĩnh Long sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, gắn với chế biến sâu, xây dựng chuỗi giá trị và cải thiện sinh kế cho người dân, từng bước đưa nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.